‘Het recht op protest is fundamenteel. Maar protest dat overgaat in vernieling en intimidatie is geen activisme meer, het is wetsovertreding’, schrijft Steven De Smet van het nieuwe politiek project Durf . ‘Wat blijft over van de rechtstaat wanneer klimaatactivisten straffeloosheid genieten?’
Wat blijft erover van de rechtsstaat als groepen activisten gemaskerd en in massa bij ondernemers en fabrieken kunnen binnendringen, schade aanrichten en vervolgens door de politie netjes naar het station worden begeleid? De acties van Code Rood Charleroi roepen niet alleen vragen op over klimaatactivisme, maar vooral over de manier waarop politie en justitie omgaan met openlijke wetsovertredingen.
Honderden actievoerders blokkeerden een ArcelorMittal-fabriek omdat ze het bedrijf beschuldigen van staalexport naar Israël. Tijdens de actie werden niet enkel bedrijfsgebouwen geviseerd, maar ook privéwagens van personeelsleden beschadigd. De politie arresteerde vooraf 90 mensen, maar kon na de actie niemand in Charleroi zelf oppakken.
De reden? De activisten waren onherkenbaar in witte pakken gehuld en trokken zich in groep terug. In plaats van arrestaties volgde er een politie-escorte naar het station. Hetzelfde beeld zagen we bij eerdere acties van Code Rood, waarbij voor miljoenen aan schade aan ericht werd. Bij een actie in de Gentse haven ontstond er zelfs levensgevaarlijk en acuut explosiegevaar.
Een colonne anonieme actievoerders die na een grootschalige illegale actie rustig vertrekken, zonder gevolgen: het is meer dan symbolisch. Het straalt een gevaarlijk signaal uit: wie genoeg mensen verzamelt en zijn gezicht bedekt, lijkt onaantastbaar.
Straffeloosheid ondergraaft het vertrouwen in politie en justitie. Wanneer klimaatactivisten met geweld en vernieling wegkomen, ontstaat bij burgers het gevoel dat er met twee maten en gewichten wordt gemeten.
In Nederland bijvoorbeeld wordt er daarom op voorhand een veiligheidsrisicogebied ingesteld rond een betoging, inclusief verbod op gezichtsbedekkende kleding. Anonieme relschoppers blijven daar niet onder de radar. In Charleroi gebeurde het tegenovergestelde. Men keek toe.
De situatie roept de wrange vraag op: wat zou er gebeuren als bankrovers met twintig man in witte pakken een overval plegen en daarna naar het station wandelen? Worden zij dan ook begeleid in plaats van gearresteerd?
Het recht op protest is fundamenteel. Maar protest dat overgaat in vernieling en intimidatie is geen activisme meer, het is wetsovertreding. Dat geldt voor extreemrechtse betogers, voor relschoppers in jongerenkernen, en evenzeer voor radicale klimaatactivisten.
De OCAD waarschuwde al eerder voor radicalisering binnen het klimaatactivisme. Die waarschuwing lijkt geen effect te hebben gehad. Als de overheid nu niet kordaat optreedt, dan opent ze de deur voor navolging: andere groepen kunnen dezelfde tactiek gebruiken om anoniem en onaantastbaar te blijven.
De straffeloosheid van de methode is even gevaarlijk als zijn radicaliteit. Wie de rechtsstaat ernstig neemt, kan niet toestaan dat maskers en massa’s een vrijgeleide worden voor wetsovertreding.
Of het nu gaat om klimaatactivisten, ideologische extremisten of ordinaire criminelen: de wet moet voor iedereen gelden. Anders dreigt niet enkel de orde te wankelen, maar ook het vertrouwen van burgers in een rechtvaardige samenleving.
Steven De Smet was hoofdcommissaris van de Gentse politie en veiligheidsadviseur van de Oost-Vlaamse provinciegouverneur. Hij is één van de stichtende supporters van het nieuwe project Durf, een politieke actiegroep van mensen die strijden voor meer welvaart, door minder overheid.
Dit is onze missie:
1. Een betere overheid die minder uitgeeft en de belangrijke dingen wel goed doet. Dat moet een politieke topprioriteit worden.
2. Maximale transparantie over de uitgaven, werking en beslissingen van onze overheid.
3. Door meer vrijheid en minder overheidsuitgaven, houden mensen meer over en groeit sociale vooruitgang.
Hierrond verzamelen we zoveel mogelijk mensen. Zodat de slinger in het beleid en de politiek terug in de juiste richting gaat.
Project Durf is géén politieke partij. We willen wel het beleid in ons land (en dus ook de politiek) veranderen en in de juiste richting duwen.
We vinden mekaar rond één gemeenschappelijk doel: een betere en kleinere overheid. Voor meer welvaart.
Iedereen die zich in onze missie vindt - ook als ze lid zijn van klassieke partijen - is welkom.
Neen, wij doen niet mee aan de politieke spelletjes.
We strijden voor ons inhoudelijk hoofddoel: meer welvaart door een betere overheid. Project Durf wil met becijferde en breed gedragen voorstellen echte politieke impact hebben.
Daarvoor willen we ook invloed uitoefenen op andere partijen. Om de slinger terug in de juiste richting te doen slaan. Iedereen is welkom onze basisprincipes te steunen en met ons mee te denken. Ook leden en verkozen politici van politieke partijen.
Daarmee verschilt Project Durf met de traditionele partijen van vandaag. Ze zitten vastgeroest in het systeem van particratie. Dat wil zeggen: het belang van de partij staat voorop. Het gaat te vaak over een procentje winst of verlies bij de volgende peiling.
Bij ons staan mensen centraal. De burger. Meer welvaart voor hen, door een betere overheid die minder uitgeeft.
De particratie verhindert de huidige traditionele partijen dikwijls om écht beleid te voeren voor een betere overheid. Ze ontvangen bijvoorbeeld ruime partijfinanciering. Door politieke benoemingen zijn ze sterk verstrengeld met overheidsinstellingen, waardoor het moeilijk wordt broodnodige hervormingen te doen. En hun politici delen subsidies uit aan belangengroepen die dichtbij hun partij staan.
In deze context is het voor de huidige politieke partijen bijna onmogelijk de status-quo te doorbreken. Daarom is Project Durf nodig.
Zeker en vast. De manier waarop traditionele politieke partijen momenteel werken is sterk verouderd. Project Durf wil mensen groeperen uit alle lagen van de samenleving.
Daarmee maken we een grote coalitie rond de nood aan meer welvaart door minder overheid.
Vertegenwoordigers in de politieke arena (zoals parlementen en lokale besturen) zijn daarbij belangrijk. Maar evengoed willen we de mindset van "meer welvaart door minder overheid" verkondigen bij en door ondernemers, mensen op de werkvloer, academici, overheidsadministratie enzovoort.
Het huidige politieke systeem heeft alvast geen resultaat geboekt om onze overheid beter en efficiënter te laten werken. Daarom is Project Durf nodig.
Omdat de overheid in ons land alsmaar groter wordt en steeds meer welvaart van mensen afneemt.
Op 20 jaar tijd zijn de totale overheidsuitgaven enorm gestegen. Ze explodeerden in absolute cijfers op twintig jaar tijd van 188 miljard euro naar zo’n 294,4 miljard euro vandaag, gecorrigeerd voor inflatie. Dat is een stijging met 40%. Bijna maal 2 dus.
Dat kan alleen maar doordat de belastingdruk in ons land de hoogste ter wereld is. Elke keer komen daar nieuwe belastingen bij. Desondanks kleuren de begrotingscijfers van alle overheden bloedrood. Het resultaat daarvan zijn hoge schulden. Wat op zijn beurt weer zorgt voor nieuwe belastingen en minder welvaart. Een vicieuze circkel dus.
We zouden één van de meest welvarende plekken ter wereld moeten zijn. Puur op basis van de moeite die mensen doen om vooruit te gaan en te zorgen voor elkaar. Door het vele geld dat naar de overheid gaat blijven we jammer genoeg ver onder ons potentieel.
Project Durf is daarom niet tégen de overheid. Integendeel: wij zijn voor een sterke overheid. Maar dan wel enkel waar het echt nodig is. De politiek in ons land moet meer vrijheid durven gunnen aan mensen. De combinatie van die twee zaken zorgt voor de meeste welvaart. En veel meer kansen op sociale mobiliteit voor wie het moeilijker heeft dan dat er vandaag zijn.
Daarom is er nieuwe Durf nodig.
Door met becijferde en realistische voorstellen de tanker van het beleid in de juiste richting te trekken: die van minder overheid en meer welvaart. Voorstellen die momenteel nog niet of onvoldoende tot het politieke debat behoren.
Ons doel is het overheidsbeslag met 1% per jaar te doen dalen. We houden de cijfers overzichtelijk bij. Zo kunnen mensen de impact van onze voorstellen duidelijk zien en nagaan wat het voor hen kan opleveren aan meer welvaart. Mochten onze voorstellen uitgevoerd worden natuurlijk. Tegen 2029 tonen we zo dat het wel degelijk anders kan.
In het politieke debat vandaag gaat het helaas bijna uitsluitend over nog meer overheid, nog meer belastingen, nog hogere tekorten en schulden. Er wordt gedaan alsof er geen alternatief is. Wij willen tonen dat het wél kan, op een realistische manier. Als je maar durft.
Omdat een samenleving waarin mensen kunnen opklimmen altijd meer welvarend is dan één waarin dit wordt bemoeilijkt.
Naar onze sociale bescherming gaat 119,6 miljard euro per jaar. In plaats van mensen te beschermen en vooruit te helpen in het leven, is ze uitgegroeid tot een gigantische hangmat: de groep mensen die kan werken en dat niet doet, werd steeds groter. Kansarmoede daarentegen blijft onveranderd. De vele miljarden in de sociale bescherming zouden voor enorme sociale mobiliteit moeten zorgen. Dat is helaas niet het geval. Integendeel.
Omdat mensen vandaag amper weten waar hun belastinggeld naartoe gaat. De meeste beslissingen worden in gesloten kring genomen, zonder verantwoording of inzicht in resultaten.
Project Durf wil dat elke euro overheidsgeld gevolgd kan worden: wie beslist, waarom, hoe en wat het oplevert. Dat is de enige manier om verspilling te stoppen en vertrouwen in de overheid te herstellen.
Project Durf is ontstaan uit een gedeelde bezorgdheid van heel wat mensen over de grote greep van de overheid in ons land en het verlies aan welvaart.
In tegenstelling tot politieke partijen is Project Durf geen vereniging rond één of een kleine groep personen. We willen de brede massa betrekken. Dat is nodig om de tanker terug de goede richting uit te laten gaan.
In het najaar van 2025 zetten we daarvoor een governance structuur op poten en organiseren we verschillende fysieke evenementen. Intussen kan iedereen onze basisprincipes steunen.
Door deze principes te steunen en mee te ondertekenen, geef jij ons de slagkracht om échte impact te hebben. Als beweging van mensen die Durven verandering eisen. Je naam en gegevens worden niet openbaar gepubliceerd. Wij gebruiken je contactgegevens enkel om je op de hoogte te houden van ons werk.
